Blog // Fan van hiërarchie

Er is ongetwijfeld een heldere psychologische en sociologische onderbouwing te geven waarom mensen hechten aan hiërarchie. Maar ik kan me niet zonder meer neerleggen bij de invulling van die hiërarchische structuur.

Leiders zijn vooral leiders omdat het hen kado wordt gegeven. Omdat ze net een tandje slimmer, sneller of betrokkener zijn dan de rest. Die ‘rest’ zal dat leiderschap direct accepteren en herkennen. Leiderschap mag dus op kracht, maar niet op kracht.

Als een leider in het midden van de organisatie gaat staan heeft dat voor iedereen veel voordelen. Hij overziet vanuit die positie alles en iedereen en belangrijker nog, iedereen ziet hem of haar. In een traditionele hark met een managementlaag of 6 ertussen is dat onmogelijk. Hoe kun je (ook fysiek) van iemand op de twaalfde etage in een boardroom verwachten dat ie de kansen en bedreigingen op de metaforische begane grond ervaart? Dat ie met zn kracht (slimmer, snel of betrokkener) een dagelijkse inspirator is voor iedereen? Versta me goed, dit is geen pleitrede voor een andere inrichting van het gebouw maar voor een andere organisatie structuur.

Leiden vanuit het hart van de organisatie heeft grote voordelen. Die leider zal telkens de juiste mensen bij elkaar brengen om de organisatie doelstellingen te verwezenlijken (kijk, dat is al behoorlijk bekende taal hè). Het orkestreren van al die (tijdelijke) teams is leiderschap. Kennis de vrije ruimte geven om in de samenwerking te verworden tot een goed idee. Een goed idee wordt, mits juist georkestreerd, als snel tot een uitvoerbaar plan (product, tool, dienst). En dat leidt tot omzet. Voilà: de leider heeft zn ding gedaan. Onderweg zijn de betrokkenen van het bedrijf gaan houden, van het product dat ze samen hebben ontwikkeld en van de leider die ze daartoe de juiste ruimte en aansturing gaf.

De leider als spin in het web moet zelf wel blijven weven. Zijn rol is het weven van verbindingen. Van de juiste energieën en competenties, binnen de organisatie en daarbuiten. Flexibel en open; in vol vertrouwen dat enkele van die verbindingen in de toekomst magisch zullen blijken. Verbindingen zonder rendement sterven af, zonder verwijt, maar met het leerrendement.
Daarmee is de rol niet alleen ruimte scheppend maar ook kaderend. Hij plant de piketpalen, de organisatie dynamiek doet de rest.

Hiërarchie in de traditionele invulling dient het gevoel van controle. Hiërarchie in kennisorganisaties krijgt een andere betekenis. Als de hiërarchie wordt gebruikt om de talenten van mensen de duiden is het een goede invulling. Dan krijgen we een groep innovators, een groep beheerders, een groep ondersteuners ed. Als die hiërarchie maar niet impliceert dat het een belangrijker is dan het ander. Al die talenten zijn nodig voor een succesvolle organisatie. En bovenin de hiërarchische piramide staat de gezamenlijk droom en het gezamenlijke doel.

De hiërarchisch leider in de hark van nu ‘knows it all’. De spin in het web van de toekomst weet vooral wat ie niet weet en hoe hard hij anderen nodig heeft.

Hiërarchie is pikorde. Pikorde is op zich niets mis mee. Mits die maar is gebaseerd op kennis, lef, moraal en moreel besef. En als dit hiërarchie is, dan ben ik vanaf nu een fan van hiërarchie.