Blog // SCHOONHEID

Marije schrijft..

Waar ons vak in toenemende mate draait om effectiviteit en ‘meten is weten’ (wellicht als overzichtelijk antwoord op onze onwetendheid) zou ik graag een ondergewaardeerd richtpunt willen opwerpen. Die van de esthetiek.

Kant zegt: ‘Schoon is wat ons zonder belang bevalt’.

De afwezigheid van belang lijkt me hierin cruciaal. En, ha, dat staat bijna haaks op het dagelijks streven van onze vakgenoten. Want in het vak is het creëren van belang de kern. Wellicht daarom hebben marketeers in dit meetbaarheidstijdperk weinig oog voor de kracht van schoonheid. Kant stelde al dat esthetische beleving afbrokkelt onder invloed van het analyserende. Door te analyseren, en alles proberen te verklaren maak je de schoonheid kapot. Maar wat we hebben aangeleerd kunnen we ook weer afleren. Of, wat we hebben afgeleerd kunnen we toch weer tevoorschijn toveren? Als we onszelf dagelijks disciplineren langs een aantal basale vragen – wanneer ervaar ik schoonheid? door welk beeld raak ik ontroerd? kan ik dat gevoel nauwkeurig onder woorden brengen?- geeft dat al een andere richting aan ons denken en handelen.

Wij hebben schoonheid nodig om geïnspireerd te raken, te relativeren, te onthouden en te ontspannen. Schoonheid (in al haar subjectieve dimensies) ontroert.

Als iets ‘gewoon’ mooi is, zonder dat het een voelbaar doel nastreeft (behalve mooi zijn dan) opent het ons. Schoonheid zonder kaders is daarmee het doel op zich wat mij betreft.

Wij kennen allemaal de schoonheid van de natuur, van kunst, van muziek,van mensen. We hoeven met die schoonheid niet meer dan ons erdoor te laten verrijken. Soms alleen in het moment, een andere keer is de impact langdurig.
Het nastreven van schoonheid, met al haar subjectieve impact op het individu, zou daarmee de persoonlijke KPI van eenieder behoren te zijn. Wij marketing en communicatie professionals voorop. Dat vraagt van ons om niet alles te beredeneren, om iets anders dan meetbare effectiviteit na te streven. Wij dienen ‘schoon zonder belang’ haar werk laten doen. Misschien is Belangeloos Welgevallen niet zo belangeloos vanuit een duurzamer perspectief.

Koen antwoordt..
“The intuitive mind is a sacred gift and the rational mind is a faithful servant. We have created a society that honors the servant and has forgotten the gift.”

Aldus Albert Einstein. De wetenschapper. De verpersoonlijking van een vakgebied dat de laatste jaren de westerse wereld waarin we leven heeft vormgegeven. Onze eigen gecreëerde speeltuin van de ratio, de analyse.

De roep van Marije om meer ruimte te maken voor schoonheid als streven op zichzelf is niet nieuw. In elk paradigma zijn wij gevangenen van onze eigen tijd en proberen we met woorden die ons op dat moment ter beschikking staan een uitweg te zoeken. De ene keer in de vorm van een aanklacht in een column. De volgende dag in de vorm van een zucht. Laat gewoon iets mooi zijn. Schoonheid in zijn mooiste vorm zonder doel. Zonder belang. En dan komen we er wel.

We zoeken al eeuwen lang naar verlossing en een fundament voor onzekerheden van alledag. Volgens Richard Rorty, Amerikaans filosoof, doen we dat langs 3 paden: religie (verlossing door God), filosofie (verlossing door te filosoferen) en literatuur (verlossing door ideeën en menselijke inspiratie). De poging van Marije om onze KPI opnieuw te definiëren is wat mij betreft een zoektocht van de tweede categorie. Een zoektocht die gedoemd is te mislukken, maar daarmee niet minder belangrijk is.

Het nastreven van schoonheid als persoonlijk KPI is een mooie aanzet. The sacred gift waar Einstein het over heeft, de intuïtie, stelt ons in staat om schoonheid te ervaren en deze te vinden in de mensen om ons heen. Niet alleen privé, maar ook op de werkvloer of in het ZZP- Café. De kunst is dat streven naar schoonheid in de praktijk van alledag niet te laten doorslaan naar dagdromerij of naïef idealisme. Erken het bestaan van belang maar laat het in alle vrijheid in gevecht gaan met de hunkering naar schoonheid. Rorty zegt: Waarheid is niet te definiëren. Maar, dat hoeft ook niet want we weten hoe we het woord moeten gebruiken. Datzelfde geldt wat mij betreft ook voor schoonheid. Een betere sparringpartner kan ‘ons belang’ zich niet wensen.